MISSION: IMPOSSIBLE ('SEKSMISJA', REŻ. PAWEŁ SZKOTAK)
A
A
A
Niewiele polskich filmów tak mocno zakorzeniło się w świadomości widzów jak „Seksmisja” Juliusza Machulskiego. Teatralna adaptacja tego tytułu wymaga więc nie tylko odwagi, ale i pomysłu na to, jak zmierzyć się z dziełem doskonale znanym kilku pokoleniom widzów. W Teatrze Polskim w Bielsku-Białej Paweł Szkotak, reżyser i autor adaptacji, przenosi tę opowieść na scenę, zachowując szacunek dla oryginału, a jednocześnie nadając jej wyraźnie teatralną formę. Powstał spektakl, który jest wierny duchowi filmu, ale potrafi przemawiać własnym głosem.
Jego fundament stanowi znakomity scenariusz Juliusza Machulskiego, którego konstrukcja dramaturgiczna i błyskotliwe dialogi nie straciły nic ze swojej świeżości mimo upływu lat. O sile tej realizacji decyduje jednak nie tylko sam materiał wyjściowy, lecz także sposób jego scenicznego opracowania. Istotne znaczenie mają tu bezpośrednia relacja aktora z widzem, muzyka wykonywana na żywo oraz różnorodne środki wizualne.
Oglądając spektakl, trudno oprzeć się wrażeniu, że o jego powodzeniu w dużej mierze przesądza zespół aktorski. Michał Czaderna i Piotr Gajos, wcielający się odpowiednio w Maksa i Alberta, podejmują dialog z dobrze znanymi bohaterami, unikając zarówno prostego kopiowania wzorców, jak i demonstracyjnego odcinania się od nich. Równie przekonująco wypadają aktorki tworzące kobiecą społeczność przyszłości. Na pierwszy plan wysuwa się Żaneta Rus jako dr Lamia Reno, łącząca sceniczną charyzmę z dużą swobodą wokalną. Wyraziste postacie budują także Ewa Dobrucka jako Emma Dax i Marta Gzowska-Sawicka jako dr Berna. Szczególnym aktorskim smaczkiem okazuje się kreacja Grzegorza Sikory w roli Jej Ekscelencji, jednej z najbardziej charakterystycznych postaci tej opowieści. Wysoki i wyrównany poziom aktorstwa pozostaje istotnym walorem przedstawienia.
Jednym z najbardziej autorskich elementów realizacji jest sposób wpisania muzyki w jej fabułę. W spektaklu wykorzystano kilkanaście polskich utworów, przede wszystkim z lat osiemdziesiątych, ale także z późniejszego okresu. Nie pełnią one jedynie funkcji ilustracyjnej, lecz komentują akcję i ujawniają emocje bohaterek oraz bohaterów, przywołując zarazem ducha epoki, w której narodziła się filmowa „Seksmisja”. Szczególnie wyraźnie obecna jest tu energia polskiego rocka lat osiemdziesiątych, kojarzonego z buntem wobec zastanego porządku i potrzebą niezależności. Dzięki temu muzyka nie tylko buduje atmosferę widowiska, lecz także wzmacnia jego wymowę. Wpleciona w tok akcji i dramaturgię spektaklu, wydaje się jego naturalną częścią.
Znaczącym elementem przedstawienia są również projekcje multimedialne. Nie mają one konkurować z filmem, lecz pomagają nadawać rytm spektaklowi oraz sprawnie przenosić akcję między kolejnymi przestrzeniami. Do niektórych projekcji włączone zostają materiały z udziałem mieszkańców Bielska-Białej, co dodaje spektaklowi lokalnego kolorytu. Multimedia stają się tu swoistym scenicznym odpowiednikiem filmowego montażu, dzięki czemu inscenizacja zachowuje lekkość i energię znaną z kinowej wersji. Niemały udział w kreowaniu scenicznej rzeczywistości mają także scenografia i kostiumy Anny Chadaj oraz choreografia Iwony Runowskiej. W połączeniu z projekcjami Hektora Weriosa składają się one na spójną i wyrazistą wizję przedstawienia.
Najciekawsze wydaje się jednak to, że Szkotak nie próbuje odtwarzać filmu scena po scenie. Zachowując jego najważniejsze wątki, humor i rozpoznawalny klimat, świadomie przekłada je na język współczesnego teatru. Otrzymujemy więc nie rekonstrukcję, lecz twórczą interpretację, wykorzystującą środki właściwe scenie i umiejętnie prowadzącą dialog z pamięcią widzów o kultowym dziele Machulskiego.
Przedstawienie pozostaje wierne satyrycznemu tonowi filmu, zachęcając jednocześnie do spojrzenia na jego tematykę z perspektywy współczesnych doświadczeń i sporów społecznych. Za historią świata pozbawionego mężczyzn kryje się obecna już oryginale refleksja nad mechanizmami kontroli, manipulacji i dyscyplinowania jednostki przez system. To właśnie ona nadaje tej opowieści ponadczasowy wymiar i sprawia, że mimo upływu ponad czterech dekad filmowa diagnoza pozostaje zaskakująco aktualna.
Z dużym wyczuciem rozwiązano również obecny w filmie Machulskiego motyw nagości. Zamiast dosłowności, coraz częściej spotykanej na deskach teatrów, otrzymujemy inteligentny żart i grę z oczekiwaniami publiczności, wywołujące śmiech równie skutecznie jak bardziej bezpośrednie środki. To jeden z tych drobnych zabiegów pokazujących, jak wiele można osiągnąć dzięki sugestii, poczuciu humoru i teatralnej umowności. Takich momentów, świadczących o dużej świadomości adaptacyjnych wyborów twórców, jest w spektaklu znacznie więcej.
Bielska „Seksmisja” nie zamierza zastępować filmu ani z nim rywalizować. Zamiast tego proponuje widzom nową teatralną odsłonę, wzbogaconą o muzykę, multimedia i oryginalne rozwiązania sceniczne. Pytania o prawo do samostanowienia, władzę i ludzkie pragnienia pozostają tu równie ważne jak czterdzieści lat temu, a humor Machulskiego niezmiennie trafia do widzów. Wychodząc z teatru miałam przede wszystkim poczucie, że ten eksperyment naprawdę się udał. Spektakl dowodzi, że teatralna adaptacja „Seksmisji”, przez wielu uznawana za „mission: impossible”, może okazać się pełnym sukcesem.
Jego fundament stanowi znakomity scenariusz Juliusza Machulskiego, którego konstrukcja dramaturgiczna i błyskotliwe dialogi nie straciły nic ze swojej świeżości mimo upływu lat. O sile tej realizacji decyduje jednak nie tylko sam materiał wyjściowy, lecz także sposób jego scenicznego opracowania. Istotne znaczenie mają tu bezpośrednia relacja aktora z widzem, muzyka wykonywana na żywo oraz różnorodne środki wizualne.
Oglądając spektakl, trudno oprzeć się wrażeniu, że o jego powodzeniu w dużej mierze przesądza zespół aktorski. Michał Czaderna i Piotr Gajos, wcielający się odpowiednio w Maksa i Alberta, podejmują dialog z dobrze znanymi bohaterami, unikając zarówno prostego kopiowania wzorców, jak i demonstracyjnego odcinania się od nich. Równie przekonująco wypadają aktorki tworzące kobiecą społeczność przyszłości. Na pierwszy plan wysuwa się Żaneta Rus jako dr Lamia Reno, łącząca sceniczną charyzmę z dużą swobodą wokalną. Wyraziste postacie budują także Ewa Dobrucka jako Emma Dax i Marta Gzowska-Sawicka jako dr Berna. Szczególnym aktorskim smaczkiem okazuje się kreacja Grzegorza Sikory w roli Jej Ekscelencji, jednej z najbardziej charakterystycznych postaci tej opowieści. Wysoki i wyrównany poziom aktorstwa pozostaje istotnym walorem przedstawienia.
Jednym z najbardziej autorskich elementów realizacji jest sposób wpisania muzyki w jej fabułę. W spektaklu wykorzystano kilkanaście polskich utworów, przede wszystkim z lat osiemdziesiątych, ale także z późniejszego okresu. Nie pełnią one jedynie funkcji ilustracyjnej, lecz komentują akcję i ujawniają emocje bohaterek oraz bohaterów, przywołując zarazem ducha epoki, w której narodziła się filmowa „Seksmisja”. Szczególnie wyraźnie obecna jest tu energia polskiego rocka lat osiemdziesiątych, kojarzonego z buntem wobec zastanego porządku i potrzebą niezależności. Dzięki temu muzyka nie tylko buduje atmosferę widowiska, lecz także wzmacnia jego wymowę. Wpleciona w tok akcji i dramaturgię spektaklu, wydaje się jego naturalną częścią.
Znaczącym elementem przedstawienia są również projekcje multimedialne. Nie mają one konkurować z filmem, lecz pomagają nadawać rytm spektaklowi oraz sprawnie przenosić akcję między kolejnymi przestrzeniami. Do niektórych projekcji włączone zostają materiały z udziałem mieszkańców Bielska-Białej, co dodaje spektaklowi lokalnego kolorytu. Multimedia stają się tu swoistym scenicznym odpowiednikiem filmowego montażu, dzięki czemu inscenizacja zachowuje lekkość i energię znaną z kinowej wersji. Niemały udział w kreowaniu scenicznej rzeczywistości mają także scenografia i kostiumy Anny Chadaj oraz choreografia Iwony Runowskiej. W połączeniu z projekcjami Hektora Weriosa składają się one na spójną i wyrazistą wizję przedstawienia.
Najciekawsze wydaje się jednak to, że Szkotak nie próbuje odtwarzać filmu scena po scenie. Zachowując jego najważniejsze wątki, humor i rozpoznawalny klimat, świadomie przekłada je na język współczesnego teatru. Otrzymujemy więc nie rekonstrukcję, lecz twórczą interpretację, wykorzystującą środki właściwe scenie i umiejętnie prowadzącą dialog z pamięcią widzów o kultowym dziele Machulskiego.
Przedstawienie pozostaje wierne satyrycznemu tonowi filmu, zachęcając jednocześnie do spojrzenia na jego tematykę z perspektywy współczesnych doświadczeń i sporów społecznych. Za historią świata pozbawionego mężczyzn kryje się obecna już oryginale refleksja nad mechanizmami kontroli, manipulacji i dyscyplinowania jednostki przez system. To właśnie ona nadaje tej opowieści ponadczasowy wymiar i sprawia, że mimo upływu ponad czterech dekad filmowa diagnoza pozostaje zaskakująco aktualna.
Z dużym wyczuciem rozwiązano również obecny w filmie Machulskiego motyw nagości. Zamiast dosłowności, coraz częściej spotykanej na deskach teatrów, otrzymujemy inteligentny żart i grę z oczekiwaniami publiczności, wywołujące śmiech równie skutecznie jak bardziej bezpośrednie środki. To jeden z tych drobnych zabiegów pokazujących, jak wiele można osiągnąć dzięki sugestii, poczuciu humoru i teatralnej umowności. Takich momentów, świadczących o dużej świadomości adaptacyjnych wyborów twórców, jest w spektaklu znacznie więcej.
Bielska „Seksmisja” nie zamierza zastępować filmu ani z nim rywalizować. Zamiast tego proponuje widzom nową teatralną odsłonę, wzbogaconą o muzykę, multimedia i oryginalne rozwiązania sceniczne. Pytania o prawo do samostanowienia, władzę i ludzkie pragnienia pozostają tu równie ważne jak czterdzieści lat temu, a humor Machulskiego niezmiennie trafia do widzów. Wychodząc z teatru miałam przede wszystkim poczucie, że ten eksperyment naprawdę się udał. Spektakl dowodzi, że teatralna adaptacja „Seksmisji”, przez wielu uznawana za „mission: impossible”, może okazać się pełnym sukcesem.
„Seksmisja” na podstawie scenariusza Juliusza Machulskiego. Adaptacja i reżyseria: Paweł Szkotak. Wizualizacje multimedialne: Hektor Werios. Kompozycja i aranże: Łukasz Matuszyk. Choreografia: Iwona Runowska. Scenografia i kostiumy: Anna Chadaj. Reżyseria świateł: Ewa Garniec. Premiera: 26.09.2026, Teatr Polski w Bielsku-Białej.
| Zadanie dofinansowane ze środków budżetu Województwa Śląskiego. Zrealizowano przy wsparciu Fundacji Otwarty Kod Kultury. |
![]() |
![]() |









ISSN 2658-1086

