1 grudnia 23 (359) / 2018

Redakcja,

POLECAMY: SPEKTAKL 'ZAPOLSKA SUPERSTAR (CZYLI JAK PRZEGRYWAĆ, ŻEBY WYGRAĆ)' W TYCHACH

A A A
TEATR MAŁY W TYCHACH: TEATR KONESERA

9.12.2018 r., godz. 17.00

Dlaczego „Zapolska superstar”?

A choćby dlatego, żebyśmy wszyscy przestali widzieć w tytułowej bohaterce jedynie autorkę „Moralności pani Dulskiej”, którą kazano zakuwać nam w szkole i jeśli nie trafiliśmy na dobrego polonistę – albo na dobry teatr! – obrzydzono nam skutecznie na całe życie jako przedpotopową ramotę. To kompletnie niezasłużona krzywda. Gabriela Zapolska, aktorka, powieściopisarka, publicystka, skandalistka, bojowniczka o prawa kobiet działała przed stu laty (żyła w latach 1857-1921), ale gdy poczytać jej biografię i najlepsze teksty, zda się żywsza i współcześniejsza od całego mnóstwa nudziarzy i nudziarek, których mamy dziś na co dzień. Z czego wniosek, że przez te sto lat pozornie zmieniło się wszystko, a tak w istocie – może znacznie mniej, niż nam się zdaje?

Wiedzą o tym feministki, które „sztandaru ze spódnicy” Zapolskiej używają chętnie jako jednego ze swoich haseł. W wałbrzyskim spektaklu nie brakuje żartobliwych i zjadliwych scen, w których świadoma swej siły kobieta-artystka staje (w rzeczywistym procesie sądowym) naprzeciwko zadufanych, pełnych nonszalanckiej pewności siebie, chamskich w swej lekceważącej postawie facetów – i rozkłada ich na łopatki. Ale redukowanie bohaterki do roli emancypacyjnej agitatorki też byłoby krzywdzące i dla niej, rzeczywistej, i dla jej wizerunku w spektaklu. Zapolska przenikliwie i bezlitośnie ścigała i piętnowała przede wszystkim zakłamanie w życiu społecznym. Obnażała konwenanse czyniące ludzi niewolnikami wymuszonych zachowań i więźniami niechcianych ról społecznych – niekiedy na całe życie. Portretowała super-egoizmy (tak męskie jak i kobiece; w tych obserwacjach była sprawiedliwa) nieuchronnie prowadzące do wzajemnego unieszczęśliwiania się partnerów. Może i niechcący – ale co to zmienia? Ponad wszystko nienawidziła głupoty. Jednej ze swoich najlepszych sztuk, zatytułowanej „Ich czworo”, dała podtytuł „Tragedia ludzi głupich” i można by tę formułę rozciągnąć właściwie na wszystkie krucjaty, które prowadziła zarówno w twórczości, jak i w życiu. Jest w tych słowach złość, jest drwina – ale jest i smutne współczucie dla bliźnich zadających sobie głupi ból.

Ktoś kto widzi destrukcyjną nierozumność otoczenia i umie o tym dotkliwie mówić w twórczości, nie ma łatwego życia. Nie miała go i Zapolska. Artyści z Teatru im. Szaniawskiego w Wałbrzychu opowiadają o jej codziennych bitwach, klęskach i zwycięstwach sięgając po formę swego rodzaju koncertu punk-rockowego. To nie jest grzeczne widowisko biograficzne: urodziła się…, działała…, zmarła…, to jest pełna ognia i pasji opowieść współczesnego teatru o kobiecie ideowo mu bliskiej.

W widowisku pojawiają się trzy Zapolskie – obrazują różne fragmenty jej osobowości. A wśród obecnych na scenie panów jest też (w nieco karykaturalnym, komediowym epizodzie) Henryk Sienkiewicz we własnej osobie. Jego sceniczny wizerunek okazał się na tyle inspirujący, że w zeszłym sezonie wałbrzyski teatr przygotował swego rodzaju kontynuację, której autor „Trylogii” jest już głównym bohaterem. Jeśli sposób teatralnej rozmowy o ważnych postaciach z przeszłości spodoba się tyskiej widowni w „Zapolskiej”, to i „Sienkiewicz superstar” ma szansę trafić w przyszłości do repertuaru „Teatru Konesera”. A na razie głos ma szalona Gabriela.

Jacek Sieradzki

Spektakl Teatru Dramatycznego im. Szaniawskiego z Wałbrzycha.

Tekst i dramaturgia: Jan Czapliński

Reżyseria: Aneta Groszyńska

Scenografia i kostiumy: Tomasz Walesiak

Muzyka: Marcin Liwień

Choreografia: Katarzyna Zielonka

Występują: Sara Celler-Jezierska, Joanna Łaganowska, Irena Sierakowska, Rafał Kosowski, Piotr Mokrzycki, Filip Perkowski.

Bilety w cenie 50 zł do zakupu w kasie Teatru Małego i na www.ticketportal.pl

Teatr Mały Tychy

ul. ks. kard. Augusta Hlonda 1

43-100 Tychy
Materiały nadesłane przez organizatora.
„artPAPIER” objął wydarzenie patronatem medialnym.