„Żyjemy w czasach podłych”

Szczeliny. Kobiety w sztukach performatywnych

5–8 marca 2026

Kuratorka: Monika Wachowicz

Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu

Szczeliny to przegląd performansu, podczas którego zostanie zaprezentowanych 12 wystąpień, które poruszą tematy eksploracji pamięci, traumy i możliwości odkupienia, ale również kwestionowania społecznych konwencji i kulturowych ograniczeń.

 

Żyjemy w czasach podłych

Zacznę wprost, bez owijania w bawełnę: czas na Prawdę. Czas na wypicie cykuty.

Zanim dokonał tego jeden z najpotężniejszych umysłów w historii – Sokrates, pozostawił potomnym przekonanie o konieczności wydobywania z każdego istnienia prawdy przekonań i prawdy woli: żądał życia w pełni i troski o indywidualną duszę, która jest esencją człowieka. Żądał samopoznania, refleksji i obserwacji swoich wyborów, przejrzenia się na wskroś w życiu. 

Czy istnienie w pełni jest jednak w ogóle możliwe? I co oznaczać miałaby pełnia? 

Żyjemy w świecie zasypanym, zasłoniętym informacjami: trudno już oddzielić białe od czarnego, gdy wszystko jest na wyciągnięcie ręki, w zasięgu jednego kliknięcia. Wrośnięta w nas nieostrożność miesza mak i pszenicę w świecie bez dialogu, w świecie bezludzkim, pełnym wirtualnych, a więc nieuchwytnych linii podziału. 

To świat, w którym religią jest mieć, nie wychodząc nawet z domu. 

To takie proste… Wystarczy jedno kliknięcie!

I znów: kliknięcie!

Stajemy się serią kliknięć! 

Religią jest być, nie wychodząc z… (pojęcie domu nie ma już żadnego sensu). 

Stajemy się uzależnionymi, uwięzionymi w czasie, dryfującymi ciałami. 

Światem na zewnątrz rządzą głowy i animowane, wypełnione bełkotem usta. Z ich środka wypływa czarny jad, sadza i smolna woń zatruwająca innych. 

Gdzie zatem może zamieszkać uważność, samopoznanie, prawda?

Ukojenie niosą dwa pojęcia zawarte w dwóch czułych słowach, które – choć odległe od siebie – pozostają połączone. Pierwsze to sanskryckie smriti (स्मृति ), które oznacza „pamięć” lub „to, co zapamiętane” (nie, to nie z tego słowa pochodzi prasłowiański wyraz sъmьrtь – śmierć). W kontekście duchowym może oznaczać „boską pamięć” albo to – co bardziej do mnie przemawia – „pamięć naszej duchowej natury”. Drugie słowo to japoński wyraz nagomi (和み), odnoszący się do sztuki harmonii i spokoju.

Czy w czasach podłych, w świecie podłym, w którym żyjemy, jak na statku bez kapitana, z którego dawno odeszła już ze wstydu mądrość, możemy doświadczać harmonii i spokoju? Czy smriti (pamięć) pozwoli nam sprawić, aby myśli – a zatem i ciało – zostały otoczone przepływającymi na niebie obłokami?

Kiedy byłam dzieckiem, czułam, że jestem. Bez wahania. 

Świat był wtedy prostszy: biel i czerń trwały obok siebie. Często przesiadywałam w oknie i wodziłam wzrokiem po niebie. Patrzyłam na przepływającą po nim biel, przyjmującą postać chmur – były niewinnością, czystością. Były początkiem. Czułam spokój.

Po drugiej stronie – tam, gdzie zaczynał się zmrok – stało napięcie, a obok niego czerń, obleczona w brak światła. Najciemniejsza substancja na Ziemi to smoła i sadza w umysłach liderów świata.

W mojej głowie brzmi głos Martyna Jacques’a, założyciela grupy The Tiger Lillies, i jego „Life Is Mean”. Muzyka ratuje moją duszę. Niesie kojącą biel. Wracam do koncepcji nagomi, w której kolor czarny – kuro ( (黒,くろ) – jest symbolem szlachetności, wieku i doświadczenia niezbędnymi dla harmonii. 

W przestrzeni bez światła, w mroku i głębinach, Ziemia również daje życie. Tam są tegoroczne „Szczeliny”. 

Kuratorka

Monika Wachowicz 





PROGRAM



czwartek – 5 marca

 

godz. 17.00 | Rynek

Live

Performans Sakar Sleman (Irak)

Wstęp wolny

Irakijka Sakar Sleman w swojej pracy odniesie się do motta „przeszłość nie ma przyszłości. Przeznaczeniem wszystkich jest zjednoczenie się”. Jest kurdyjską artystką multidyscyplinarną, specjalizującą się w malarstwie, instalacji, performansie, grafice i wideo-rzeźbie. Twórczość Sakar Sleman koncentruje się na problemach społecznych, politycznych, religijnych oraz codziennych w społeczeństwach irackim i kurdyjskim, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet, pamięci, wojny i traumy.

 

godz. 18.00 | sala Teatru Laboratorium Instytutu Grotowskiego

Inwazja

Czytanie performatywne z tekstem Aliny Sarnackiej, w reżyserii Aliny Kostiukovej,

w wykonaniu Anastasii Ivasovej, Aliny Kostiukovej, Rimmy Tyshkevych i Lolity Zhuravlovej (Ukraina)

Bilety: 20/30 PLN

„Inwazja” ukraińskich twórczyń opowiada o seksworkerkach żyjących w kraju ogarniętym wojną. Ciało to pole walki, które pozwala przetrwać. To historia o tym, że ciało kobiety nie należy do niej samej, ale wciąż jest uwikłane w patriarchalny porządek i wynikającą z niego politykę.

Tekst: Alina Sarnacka

Reżyseria: Alina Kostiukova

Występują: Anastasia Ivasova, Alina Kostiukova, Rimma Tyshkevych, Lolita Zhuravlova



godz. 19.00 | Studio Na Grobli Instytutu Grotowskiego

Materiały do Pokojówek

Spektakl Studia WACHOWICZ/FRET (Polska)

Obsada: Linora Dinga, Mara Opriș, Monika Wachowicz

Bilety: 20/30 PLN

To opowieść o kobietach z różnych stron świata z doświadczeniem uchodźczym, zamkniętych we wspólnej, dusznej przestrzeni, w której brodzą w wodzie. Sytuacja ta zmusza je do wypracowania wspólnego języka, który nie jest ich językiem ojczystym. Stanowi on jednak narzędzie do zbudowania nowej tożsamości i odzyskania godności.

 



piątek – 6 marca

 

godz. 18.00 | Centrum Sztuk Performatywnych Instytutu Grotowskiego

Nakba

Pokaz przedpremierowy spektaklu tanecznego w reżyserii Anny Gancarz (Polska)

Bilety: 20/30 PLN

Tytuł w palestyńskim dialekcie języka arabskiego oznacza „katastrofę”, podejmuje temat ludobójstwa, które obecnie toczy się w Strefie Gazy. To artystyczne widowisko, w którym sześcioro tancerzy-aktorów zadaje ważne pytanie o możliwości wyrażenia

niewyobrażalnego cierpienia oraz utraty dzieciństwa za pomocą ruchu i tańca.

Obsada:

Aldona Karska, Emilia Łuczak, Justyna Piechota, Jakub Fura, Jacek Lis, Maksymilian Termin, Poziomka/Gustaw Zimończyk

 

godz. 19.00 | Sala Teatru Laboratorium Instytutu Grotowskiego

Obłok Oorta

Spektakl Teatru A Part (Polska)

Bilety: 20/30 PLN

To intymne przedstawienie solowe Aliny Bachary w reżyserii Marcina Hericha, w którym tytułowa hipotetyczna przestrzeń kosmiczna jawi się jako alegoria schronienia, osobistej Arkadii, marzenie o leżącej wydawałoby się niedaleko, na wyciągnięcie ręki, a niemożliwej i nieosiągalnej oazie życiowego spokoju, spełnienia i szczęścia.



godz. 20.00 | Studio Na Grobli Instytutu Grotowskiego

Materiały do Pokojówek

Spektakl Studia WACHOWICZ/FRET (Polska)





sobota – 7 marca



godz. 11.00-16.00 | Studio Na Grobli Instytutu Grotowskiego

7 szwów / 7 stitches

Premierowy pokaz performansu/instalacji Agaty di Masternak (Polska)

Czas trwania: 5 godzin

Wstęp wolny

Autorka zaprezentuje intymny, multimedialny performans, który odsłania proces gojenia – zarówno ciała, jak i pamięci. W „7 szwów / 7 stitches” Agata nie jest jedyną, która maluje. Performans staje się żywym rytuałem współtworzenia. Artystka zaprasza widzów do uczestnictwa, zachęcając ich do sięgnięcia po pędzle i farby, aby także oni mieli szansę przelać na płótno swoje historie, emocje i niewypowiedziane przeżycia.

 

godz. 17.00 | Studio Na Grobli Instytutu Grotowskiego

Sąsiedzi. Czytania na czas samotności

Czytanie performatywne Społecznego Chóru Czytającego w reżyserii Rity Jankowskiej (Polska)

Bilety: 20/30 PLN

W poetyckim raporcie o sąsiadach zapisanym na Głosy, Ciszę i Ruch stworzy się opowieść

o samotności, relacjach i więziach.

Tekst i reżyseria: Rita Jankowska

Chór: Karolina Bartoszewska, Paweł Binert, Agnieszka Bogdanowicz, Katarzyna Doner, Maryla Furmańczuk-Borys, Ewa Gołębiewska, Małgorzata Gosiewska, Roksana Jędrzejewska-Wróbel, Anna Kaniewska, Marta Karalus, Katarzyna Korolczuk, Mirosław Mularski, Magdalena Muszel, Beata Mokosz, Marianna Palider, Karolina Siodmiak, Elżbieta Surma, Maria Sysko, Aleksandra Śliwińska, Joanna Wrońska, Małgorzata Zielińska

 

godz. 18.30 | Sala Teatru Laboratorium Instytutu Grotowskiego

Corpus Delicti

Spektakl tańca butō Alessandry Cristiani (Włochy)

Bilety: 20/30 PLN

Włoska tancerka i performerka Alessandra Cristiani, związana z zespołem tanecznym Habillé d’eau Silvii Rampelli eksploruje obszary metody i filozofii „białego butoh”, stworzonej przez japońskiego tancerza Masaki Iwana.

Przedstawienie „Corpus Delicti” jest pierwszą częścią cyklu performatywnego zatytułowanego „Trylogia”, inspirowanego twórczością Egona Schiele, Francisa Bacona i Auguste Rodina. Ciało umieszczone jest tu na zawsze, uchwycone w spazmie lub powstrzymywane przez przebłysk intuicji. Ciało jako pozór, zawieszone w stanie przed, po, w międzyczasie.

 

godz. 20.00 | Centrum Sztuk Performatywnych Instytutu Grotowskiego

Étude no 1

Solo według choreografii Marie Chouinard, w interpretacji Carol Prieur (Kanada)

Bilety: 50/60 PLN

Nasz Wrocław: 40 PLN

Marie Chouinard to kanadyjska tancerka, choreografka i reżyserka, znana ze swojego innowacyjnego podejścia do tańca, tworząca dzieła głębokie, symboliczne i często

o charakterze rytualnym. Jej prace firmowane jako Compagnie Marie Chouinard stały się częścią repertuaru czołowych baletów światowych. Była dyrektorką tańca na Biennale w Wenecji (2017-2020).

Solowe dzieło choreograficzne Solo Etude n°1 Marie Chouinard, jest efektem spotkania choreografa, kompozytora Louisa Duforta i performerki Lucie Mongrain.

Na tle minimalistycznego niebieskiego prostokąta na scenie, otwartego na rezonans metalu na podeszwach butów artystki, będziemy świadkiem geometrycznego, nieskrępowanego i chaotycznego tańca w formie odrębnych wariacji powiązanych konkretnymi tematami i gestami.

 

 

niedziela – 8 marca

 

godz. 17.00 | Studio Na Grobli Instytutu Grotowskiego

Sublime

Spektakl Karoliny Kraczkowskiej (Polska)

Bilety: 20/30 PLN

Spektakl solowy „Sublime” Karoliny Kraczkowskiej z Teatru Komuna Warszawa

będzie choreograficznym dialogiem z kategorią wzniosłości. Odnosi się

do terminu wysublimowania jako do zjawiska wywołującego jednoczesne poczucie

znajomości i nieznajomości. Artystka poszukuje kontaktu z tym co zagraża i destabilizuje integralność podmiotu. Chce wydobyć również kontrast pomiędzy kategorią piękna a wysublimowania. Znajdziemy się w efemerycznym stanie wywołującym jednoczesne uczucia fascynacji i odrazy.

 

godz. 18.15 | Muzeum Teatru im. Henryka Tomaszewskiego

DIALOGI MIŁOŚCI – pamięć pozorna

Performans Leny Czerniawskiej i Wojtka Grabałowskiego (Polska)

Wstęp wolny

Performans opiera się on na stereotypach każdego domu, zawarty między instalacją, która jak żywa tkanka rozrasta się na oczach publiczności i jest trzecim bohaterem tej podróży…

 

godz. 19.00 | sala Teatru Laboratorium Instytutu Grotowskiego

Chaos

Performans Aurory Lubos (Polska)

Bilety: 20/30 PLN

Chaos może także być narzędziem ekspresji. Pozwala wyrazić to, czego nie da się uporządkować słowami: szok, ból, poczucie rozbicia. Przenosi publiczność w stan, w którym granica między ofiarą a sprawcą/sprawczynią, między widzem/widzką a uczestnikiem/uczestniczką, ulega zatarciu.

 

godz. 20.00 | Centrum Sztuk Performatywnych Instytutu Grotowskiego

Étude no 1

Solo według choreografii Marie Chouinard, w interpretacji Carol Prieur (Kanada)

Bilety: 50/60 PLN

Nasz Wrocław: 40 PLN

 



Wydarzenie towarzyszące

Muzeum Teatru im. Henryka Tomaszewskiego (pl. Wolności 7A)

Prawo lustra

Wystawa biżuterii Dominiki Kuźniar

Czas trwania wystawy: 21.01–8.03.2026

Oprowadzania autorskie w ramach projektu „Szczeliny”: śr.-czw. 25-26.02.2026, 16.15.

Wystawa „Prawo lustra” pokazuje, że biżuteria może przekroczyć własne funkcjonalne granice i stać się samodzielną opowieścią. W biżuterii, jak w każdym dziele sztuki, można zamknąć historie i emocje, a ekspozycja na ciele dodaje jej wielu dodatkowych kontekstów i znaczeń.

 

BILETY:

www.bilety.grotowski-institute.pl

Karnety na całe wydarzenie: 190 PLN

UWAGA! Karnet uprawnia do obejrzenia wszystkich wydarzeń odbywających się w ramach projektu, w tym „Materiałów do Pokojówek” wyłącznie 6.03.2026 (piątek) oraz „Étude no 1″ wyłącznie 7.03.2026 (sobota)



Instytut im. Jerzego Grotowskiego

grotowski-institute.pl

grotowski.net

Facebook/Instytut Grotowskiego

Instagram/Instytut Grotowskiego

YouTube/Instytut Grotowskiego

Materiały nadesłane przez organizatorów.
„artPAPIER” objął wydarzenie patronatem medialnym.