„Alive – dramat w Andach” (1993) Franka Marshalla; „Orbitowanie bez cukru” (1994) Bena Stillera; „Przed wschodem słońca” (1995) Richarda Linklatera; „Gattaca – szok przyszłości” (1997) Andrew Niccola; „Hamlet” (2000) Michaela Almereydy; „Atak na posterunek” (2005) Jeana-Françoisa Richeta; „Nim diabeł dowie się, że nie żyjesz” (2007) Sidneya Lumeta czy „Boyhood” (2014) przywołanego już Linklatera to tylko niektóre z pamiętnych ról Ethana Hawke’a, jednej z ikon kina niezależnego, sprawdzającej się także po drugiej stronie kamery („Chelsea Walls”, 2001; „Blaze”, 2018). Amerykanin ma na koncie także kilka książek takich jak „Środa popielcowa”, „A Bright Ray of Darkness” oraz „Indeh: A Story of the Apache Wars”, współtworzoną ze scenarzystą i rysownikiem Gregiem Ruthem („Freaks of the Heartland”, „The Lost Boy”). Kreatywne duo połączyło siły także w ramach prac nad graficzną powieścią „Skowronek”, która na polskim rynku debiutuje dzięki wydawnictwu Mucha Comics.

Akcja rzeczonego utworu rozgrywa się w sennym, prowincjonalnym Huntsville, w którym mieszka nastoletni Cooper wraz ze swoją matką, Lorettą, oraz jej partnerem, Barrym. Protagonista sprawia kłopoty wychowawcze – fakt, że został wyrzucony ze szkoły za posiadanie narkotyków, tylko o tym świadczy. Ale Coop nie jest złym chłopakiem: pod fasadą zbuntowanego młodziana skrywają się wrażliwe serce oraz tęsknota za ojcem, Jackiem „Skowronkiem” Johnsonem; niegdysiejszym mistrzem bokserskim obecnie pracującym jako strażnik więzienny w miejscowym zakładzie karnym o zaostrzonym rygorze. Pewnego dnia protagonista udaje się wraz z ojcem do wspomnianego więzienia – pech, że w tym czasie dochodzi do buntu, podczas którego na wolność wydostaje się trzech szalenie niebezpiecznych skazańców. Cały wic polega na tym, że w ucieczce rzeczonego tria dopomógł któryś z „klawiszy”. Teraz ojciec i syn stają w obliczu wydarzeń, które na zawsze odmienią ich dotychczasowe życia.

Zainspirowany dzieciństwem autorów spędzonym w Teksasie oraz relacjami z ich własnymi synami „Skowronek” to świetne połączenie opowieści inicjacyjnej z dramatem sensacyjnym, którego dramaturgiczną osią jest de facto burzliwa, szorstka, a jednak niepozbawiona czułości i oddania relacja łącząca Jacka z Cooperem. Najeżone tu i ówdzie bluzgami dialogi; wartkie tempo akcji oraz spora dawka brutalności stanowią o sile ekspresji tej kameralnej historii, którą z powodzeniem można odczytywać jako parabolę o trudach rodzicielstwa i grzechach ojców, ale i o szukaniu własnej, życiowej drogi.

Delikatna, fotorealistyczna kreska Rutha (w asyście stonowanej palety barw: czerń, biel i różne odcienie beżu) pozwala dostrzec w zmęczonym obliczu Jacka rysy samego Hawke’a (z kolei socjopatyczny Colton przypomina nieco aktora Stephena Dorffa, a bezwzględny menadżer Maurice – Jeana Reno). Nastrojowe ujęcia portretowe łączą się w „Skowronku” z widowiskowymi rozkładówkami oraz z całostronicowymi kadrami niejednokrotnie pozbawionymi słownego komentarza, choć wybrzmiewającymi poetycką nutą (patrz: symboliczny jednooki lis śledzący Coopera).

Dla miłośników/miłośniczek prozy Cormaca McCarthy’ego oraz kina Sama Peckinpaha jak znalazł. Zdecydowanie godne uwagi!

Ethan Hawke, Greg Ruth: „Skowronek. Powieść graficzna” („Meadowlark”). Tłumaczenie: Jacek Drewnowski. Mucha Comics. Warszawa 2023.