ISSN 2658-1086

1 sierpnia 15-16 (543-544) / 2026

• Małgorzata Wójcik-Dudek

  HYDROBIOGRAFIE, CZYLI NIGDY NIE BYLIŚMY WODOODPORNI (ROBERT MACFARLANE: 'CZY RZEKA ŻYJE?', DANIEL PETRYCZKIEWICZ: 'MAŁA HISTORIA ZNIKANIA. OPOWIEŚĆ O RZECE')

  Lektura książek Roberta Macfarlane’a i Daniela Petryczkiewicza przekonuje, że „wejście do rzeki”, nawet to profesjonalne, wcale nie powoduje wystudzenia tematów z nią związanych, przeciwnie – mówienie o rzece nie tylko z jej nurtu, ale także brzegów, dopływów, dorzecza czy źródeł okazuje się w zasadzie jedyną autentyczną formą opowieści o rzece.
  
• Anna Słania

  PAMIĘĆ WŚRÓD RUIN (RAJA SHEHADEH, PENNY JOHNSON: 'ZAPOMNIANE. W POSZUKIWANIU UKRYTYCH MIEJSC I ZAGINIONYCH POMNIKÓW PRZESZŁOŚCI W PALESTYNIE')

  „Zanikanie” palestyńskiego krajobrazu, zabytków i miejsc pamięci nie jest dziełem przypadku. Choć samym Palestyńczykom zdarza się zapominać, to jednak przede wszystkim efekty izraelskiego upolitycznienia i uzbrojenia archeologii, agresywnej geografii prawnej towarzyszącej okupacji, która z premedytacją wymazuje palestyńską kulturę.
  
• Natalia Zając

  'MAMO, NIE WRACAM' (ECE TEMELKURAN: 'NARÓD OBCYCH. JAK ODBUDOWAĆ WSPÓLNY DOM W XXI WIEKU')

  W świecie, w którym migracja staje się punktem zapalnym, a sposób opowiadania o niej przejmują osoby postronne oraz politycy, nierzadko w celu prowadzenia politycznej gry, potrzeba historii opowiedzianych z wewnątrz, historii „obcych”, wypowiedzianych ich słowami.
  
• Marcin Rudek

  BYSTRE OCZY BADACZKI (EWA MAJEWSKA: 'CZUŁE OCZY LEWIATANA. ARCHIWA AKCJI 'HIACYNT', BIOPOLITYKA I QUEEROWY SŁABY OPÓR')

  Siłę pracy Majewskiej odnajduję w jej bezkompromisowym wywróceniu całej narracji o „Hiacyncie”, jaką posługiwaliśmy do tej pory.
  
• Agnieszka Nęcka-Czapska

  HAUPT NA NOWO ODKRYWANY (BARBARA KRUPA: 'PUBLICYSTYKA ZYGMUNTA HAUPTA NA ANTENIE GŁOSU AMERYKI W LATACH 1951-1960')

  Uwagę badaczy przyciągały nie tylko opowiadania Haupta, ale i szkice, wspomnienia, korespondencja czy rysunki. Jego twórczość radiowa, będąca częścią archiwum pisarza znajdującego się w Kolekcji Zbiorów Specjalnych Biblioteki im. C.H. Greena na Uniwersytecie Stanforda w Kalifornii, przez długi czas pozostawała jednak na marginesie badań.
  
• Katarzyna Szkaradnik

  SŁUDZY WIELKOŚCI (WOJCIECH KRUSZEWSKI, DARIUSZ PACHOCKI: 'ROZMOWY Z EDYTORAMI')

  Nawet najlepiej wykształcony edytor musi pozostać amatorem, czyli – etymologicznie – miłośnikiem; kimś, kogo pasjonuje „tropienie, szukanie, układanie z tych puzzli jakiegoś wzoru, jakiejś całości – biograficznej czy tekstowej”.
  
• Aleksandra Szymańska-Dańczyszyn

  POETA NIE-DO-ISTNIENIA (GRZEGORZ PERTEK: 'ZWICHNIĘTA SYMETRIA. PRÓBA REHABILITACJI LEGENDY RAFAŁA WOJACZKA')

  Autor nie proponuje kolejnej próby rozstrzygnięcia sporu o to, czy wiersze należy czytać jako zapis życia poety, czy też jako autonomiczne dzieło literackie. Zamiast tego rekonstruuje historię recepcji Wojaczka, pokazując, jak kolejne pokolenia badaczy oscylowały między tymi dwoma skrajnymi stanowiskami – by ostatecznie zaproponować trzecią drogę interpretacji.
  
• Anna Leśniewska

  O TYM, DLACZEGO KOLUMB NIE ZOBACZYŁ NIC, CO NIE ZOSTAŁO JUŻ WCZEŚNIEJ OPISANE (ANTONIO MUSARRA: 'WYSPA, KTÓREJ NIE MA. GEOGRAFIE WYOBRAŻONE POMIĘDZY MORZEM ŚRÓDZIEMNYM I ATLANTYKIEM')

  Książka ma skupiać się na wyspach wyobrażonych przez myśl europejską i na sposobie ich funkcjonowania na przecięciu średniowiecza i nowożytności. Ma również pokazać, w jaki sposób mity, zarówno te dotyczące określonych wysp, jak i te organizujące sposób widzenia i przedstawiania świata, przeobrażają się wraz z nastaniem nowożytności.
  
• Jakub Jakubik

  HAGIOGRAFIA ANTYCHRYSTA (QUINN SLOBODIAN, BEN TARNOFF: 'MUSKIZM. ŚWIAT WEDŁUG ELONA MUSKA')

  Na okładce możemy dostrzec dumny napis „Świat według Elona Muska” – i być może, to najbardziej akuratne odzwierciedlenie tego, co można znaleźć w środku. Tyle że, przeciwnie do intuicji autorów, z przytoczonych argumentów nie wynika, że w tym szaleństwie jest metoda.
  
• Julian Strzałkowski

  KOZIOŁ OFIARNY NA KOZETCE (SYLVIA BRINTON PERERA: 'KOMPLEKS KOZŁA OFIARNEGO')

  Takie publikacje pokazują, że myśl Junga wciąż potrafi odpowiadać na potrzeby współczesności, a nie jest tylko, jak niektórzy uważają, reliktem przeszłości na kartach historii psychologii.
  

Zadanie dofinansowane ze środków budżetu Województwa Śląskiego. Zrealizowano przy wsparciu Fundacji Otwarty Kod Kultury.